Skojarzenia i znaczenie

skojarzenia-figury-naglowek

/Projekty realizowane w ramach Pracowni Badań Wizualnych, IV rok wzornictwo, semestr letni, rok akademicki 2009/2010/

Kolejny artykuł, który jest relacją z ćwiczeń wykonanych w semestrze letnim 2009 w ramach zajęć w Zakładzie Badań Wizualnych i Interakcji.
Kasia Jachimczyk chciała dowiedzieć się jakie skojarzenia wywołują wybrane figury geometryczne oraz w jaki sposób powstałe nowe znaczenia odwołują się do elementów otaczającego świata.

JACHIMCZYK KATARZYNA
Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach
Zakład Badań Wizualnych i Interakcji
Polska
email: k.jachimczyk@gmail.com

STRESZCZENIE

Celem badania było określenie jakie skojarzenia wywołują wybrane figury geometryczne oraz w jaki sposób powstałe nowe znaczenia odwołują się do elementów otaczającego świata.
Uczestnicy eksperymentu mieli dorysować do wydrukowanych na kartach figur geometrycznych -elementy, tak by rysunek nabrał nowego znaczenia. Wyniki zostały pogrupowane i przedstawione w tabeli. Przeprowadzono również analizę rysunków, która miała na celu poszukiwanie relacji pomiędzy powstałymi znaczeniami.
Otrzymane rysunki zostały grupowane według następujących kategorii:
• podobieństwo znaczeniowe
• podobieństwo występujące w rysunkach
• podobieństwo kształtów
• rysunki płaskie i przestrzenne
• elementy dorysowane wewnątrz i na zewnątrz figury
• ilość dorysowanych elementów

Grupowanie powstałych znaczeń pozwoliło na stwierdzenie, iż prawie wszystkie powstałe obrazy – nowe znaczenia – odnoszą się do konkretnych przedmiotów z życia codziennego. Wśród uczestników badania występują podobieństwa skojarzeniowe. Wiele z narysowanych kart przedstawia te same obiekty wizualne, np. znak drogowy. Obiekty te występują zarówno w grupie jednej figury np. trójkąta, jak i powtarzają się w innych figurach. Na przykład – znak drogowy zbudowany został w oparciu o kształt koła, trójkąta i pięcioboku. Badani do budowania nowych znaczeń, używali różnej ilości dorysowanych elementów. Analiza ilości dorysowanych elementów w grupie rysunków przedstawiających pozwoliła na stwierdzenie, że dany obiekt wizualny, można przedstawić na wiele sposobów, dorysowując tylko jeden element, bądź używając większej ilości elementów. Zarówno rysunki proste jak i złożone są czytelne dla widza.


1. Skojarzenia i znaczenie

WPROWADZENIE

Problem badawczy, który mnie interesował to ustalenie jakie skojarzenia wywołują wybrane figury geometryczne – koło, owal, kwadrat, prostokąt, równoległobok, pięciobok, trójkąt.
Z czym kojarzą się te figury: z formami przedstawiającymi czy abstrakcyjnymi?
Jaka jest częstotliwość ich występowania.
Czy powstałe nowe znaczenia odwołują się do elementów otaczającego świata?
Czy występują podobieństwa skojarzeniowe wśród uczestników badania?
Jeżeli tak, to jakie zachodzą pomiędzy nimi relacje.
Powstałe rysunki składają się z różnej ilości dorysowanych elementów – zatem – Ile elementów potrzeba, by zbudować nowe znaczenie, tak by rysunek był czytelny dla widza?


2. Wybrane figury geometryczne


3. Nowe znaczenia

PROCEDURA

Dwadzieścia badanych osób (8 mężczyzn, 12 kobiet w wieku od 19 do 50 lat) otrzymało siedem kart z nadrukowanymi figurami geometrycznymi : kołem, owalem, kwadratem, prostokątem, trójkątem, równoległobokiem, pięciokątem. Każda karta zawierała jedną figurę – czarną na białym tle o wymiarach 15 cm na 10 cm .
Ich zadanie polegało na dorysowaniu do istniejących rysunków takich elementów, by przedstawione
figury nabrały nowego znaczenia. Kolejność wykonywania rysunków oraz ilość dorysowywanych elementów była dowolna i zależała od osoby badanej. Poza tym poleceniem, nie podano żadnych dodatkowych kryteriów odnośnie tworzonych rysunków. Uczestników badania poproszono
również o podpisanie powstałych znaczeń ułatwiających późniejsze odczytanie rysunku. Badanych nie proszono o uzasadnienie swoich wyborów, gdyż celem eksperymentu były nowe znaczenia obrazów, a zarazem uzyskanie bazy skojarzeń jakie wywołują dane figury geometryczne.

Powstałe rysunki zostały pogrupowane według następujących kategorii:
• grupa poszczególnych figur: owal, koło, pięciokąt, trójkąt, równoległobok, prostokąt, kwadrat
• figury przedstawiające
• figury abstrakcyjne
• podobieństwa znaczeniowe
• podobieństwa w rysunkach
• podobieństwa kształtu
• rysunki płaskie
• rysunki przestrzenne
• elementy dorysowane wewnątrz figury
• elementy dorysowane na zewnątrz figury
• ilość dorysowanych elementów
• ilość dorysowanych elementów dla każdej z figur

WYNIKI

W większości rysunków dorysowane elementy odnoszą się do konkretnych obiektów wizualnych – przedmiotów – z życia codziennego. Powstało 133 rysunków przedstawiających oraz 7 abstrakcyjnych. Rysunki płaskie znajdowały się na 112 kartach, a przestrzenne na 28. Zdecydowana większość osób – dorysowując nowe elementy – umieszczała je na zewnątrz figury ( 90 osób ), natomiast 50 osób dorysowywało elementy wewnątrz figury.

4. Podsumowanie częstotliwości występowania skojarzeń w kategoriach

Wśród powstałych kart wiele rysunków przedstawiających, narysowanych przez badanych, pokazywały te same obiekty wizualne. Taka sytuacja miała miejsce przy kształcie elipsy – powtórzyły się 3 obiekty, przy kole – 3 obiekty, przy pięcioboku również 3. W grupie równoległoboków powtórzyło się 5 obiektów, w grupie prostokątów 4 obiekty, oraz 4 w grupie kwadratów.

Na 140 powstałych nowych rysunków badani narysowali 89 różnych obiektów wizualnych, kiedy obliczeń dokonujemy po kolei w każdej z grup figur geometrycznych. Niektóre obiekty wizualne występujące w grupie np. trójkąta mają swoje odpowiedniki w innych grupach. Kiedy obliczeń dokonujemy patrząc na wszystkie rysunki – badani narysowali 80 różnych obiektów wizualnych. We wszystkich grupach powtórzyło się 10 obiektów, takich jak: znak drogowy, stół, latawiec, namiot, ramka, telewizor, prezent, dom, koperta.

Wśród rysunków przedstawiających badani narysowali te same obiekty wizualne, lecz każda z osób narysowała go w inny sposób, używając różnej ilości dorysowanych elementów. Analizując rysunki można zauważyć, że ten sam obiekt wizualny można narysować na wiele sposobów, używając różnej ilości elementów, a wyjściową kształtem początkowym mogą być różne figury geometryczne. Może to być przedmiot o małym stopniu skomplikowania, ale również może zostać on przedstawiony przy użyciu dużej ilość dorysowanych elementów.

Advertisements