O Nas

blog-ivri-o-nas-ilustracja

Zespół:

Kierownik Zakładu Badań Wizualnych i Interakcji
prof. ASP dr hab. Wiesław Gdowicz

Asystentka
dr Marta Więckowska

Zakład Badań Wizualnych i Interakcji stanowi część Wydziału Projektowego Akademii Sztuk Pięknych w Katowicach. Powstał z inicjatywy prof. ASP dr. hab. Wiesława Gdowicza, w wyniku przekształcenia działającej wcześniej Pracowni Badań Wizualnych w roku 2009, kiedy reorganizowano strukturę uczelni. Zakład zajmuje się badaniami percepcji oraz zachowań człowieka i prowadzi działalność dydaktyczną w tym zakresie.

Program edukacyjny Zakładu Badań Wizualnych i Interakcji obejmuje naukę przeprowadzania badań wspierających proces projektowy. Studenci opanowują umiejętności doboru odpowiednich metod i narzędzi badawczych do wybranych problemów projektowych. W procesie dydaktycznym kładziony jest także nacisk na określony sposób postępowania, analizowania, prowadzenia krytycznej oceny i wnioskowania.

W ramach prowadzonych zajęć w Zakładzie przekazywana jest wiedza na temat badań wizualnych, które odnoszą się do aspektów związanych z czytelnością statycznych płaskich komunikatów wizualnych. Obecnie sposób komunikowania ściśle wiąże się z dynamicznie rozwijającymi się technologiami. Oprócz wzroku również inne zmysły są angażowane do percepcji i interakcji z urządzeniem.

Dotykowe interfejsy stają się coraz częściej narzędziem stosowanym do przekazywania informacji i częścią projektów systemów informacji. Pojawiają się urządzenia sterowane przez czujniki ruchu, które pozwalają poprzez manipulację obiektem czy zmianę jego położenia, uaktywniać określone funkcje. Kładziony jest nacisk na wielozmysłowe/wielokanałowe oddziaływanie.

Badania wizualne, które były prowadzone od początku powstania Pracowni Badań Wizualnych, przestały być wystarczającym narzędziem badawczym. Ich zakres kończy się na badaniach percepcji. Dowiadujemy się, co człowiek widzi, ale nie wiemy, w jaki sposób to rozumie, odbiera. Stąd pojawiła się konieczność poszerzenia zakresu działalności Pracowni. Od 2002 roku stopniowo zostały wprowadzane nowe metody badawcze, techniki pomiaru, które będą odpowiadać na pojawiające się zapotrzebowanie.

Obecnie w ramach Zakładu prowadzone są badania w następujących obszarach tematycznych:

percepcja
– badanie hierarchii czytelności płaskich komunikatów wizualnych /opakowań,
okładek, znaków, kierunkowskazów/
– badanie czytelności typografii /kroje pisma, cechy typograficzne/
semantyka
– badania samantyczne dotyczące przypisywania znaczenia /znaków, kształtów, krojów pisma/
– badania semantyczne dotyczące grupowania pojęć /architektury informacji/
interakcja
– badania użyteczności interaktywnych obiektów /stron www, interfejsów programów, aplikacji/
– badania interakcji /zachowań użytkowników/

Badania i prace studenckie zrealizowane w latach 2002-2012 w Zakładzie Badań Wizualnych i Interakcji

 

percepcja

Badania nad percepcją prowadzone są za pomocą testów wizualnych, które umożliwiają definiowanie hierarchii czytelności elementów komunikatu wizualnego oraz określanie wpływu poszczególnych cech wizualnych na jego czytelność. Podczas prowadzonych zajęć studenci analizują wybrane komunikaty wizualne pod względem ich czytelności. Na początku posługują się intuicją, by w dalszej kolejności móc ją zweryfikować za pomocą badań wizualnych.

Jako przyszli projektanci muszą być świadomi, w jaki sposób przebiega proces komunikacji i jak ważnym jego elementem jest czytelność. Mogą ją sprawdzać przy użyciu odpowiednich metod badawczych, jakimi są testy wizualne. Oprócz umiejętności przeprowadzania badań studenci uczą się również podstaw statystyki, analizy wyników i wnioskowania. W ramach zajęć studenci prowadzą badania hierarchii czytelności plakatów, opakowań, porównują czytelność krojów pisma, piktogramów. Wiedza praktyczna zdobywana podczas prowadzenia badań jest uzupełniana wiedzą teoretyczną przekazywaną podczas, prowadzonych również przez Zakład, zajęć z psychofizjologii widzenia.
Więcej informacji o realizacjach znajduje się w publikacjach zamieszczonych na profilu Zakładu Badań Wizualnych i Interakcji na portalu ISSUU – przykłady kilku z nich:

  1. Badanie hierarchii czytelności opakowania 
    autorka: Karolina Wilk
  2. Badanie hierarchii czytelności opakowania 
    autorka: Agnieszka Dudzińska
  3. Badanie hierarchii czytelności opakowania
    Paweł Mularczyk

semantyka

Prowadzone badania semantyczne dotyczą dwóch aspektów: określania znaczeń oraz budowy architektury informacji. Studenci zapoznają się z metodami prowadzenia badań, które umożliwiają weryfikację znaczeń przypisywanych obiektom, komunikatom wizualnym czy sytuacji lub zdarzeniu. Z punktu widzenia projektanta jest to istotne, by móc określać, jakie skojarzenia znaczeniowe wywołuje zaprojektowane rozwiązanie.

Na pierwszym roku studenci przeprowadzają testy semantyczne dotyczące czytelności wybranych piktogramów, znaków. W odniesieniu do ich specyfiki i przeznaczenia dobierają odpowiednią formę badania, która uwzględnia różne czynniki wpływające na odczytywanie znaczenia, jak: kontekst, sugestia, sposób prezentacji badanego obiektu. Wśród realizacji znajdują się również tematy dotyczące takich zagadnień, jak: odczytywanie znaczeń gestów i komunikacja za ich pomocą, badanie relacji emocje a produkt, cechy ułatwiające odczytywanie stanów emocjonalnych, skojarzenia z podstawowymi kształtami.

Podczas zajęć na 2 roku studenci zapoznają się z metodą card sorting (sortowanie kart), która dotyczy grupowania listy pojęć i jest wykorzystywana do budowania i weryfikacji architektury informacji. Badanie to jest jednym z elementów ćwiczenia dotyczącego projektu interfejsu wybranego urządzenia lub aplikacji, gdzie wyniki badania bezpośrednio przekładane są na decyzje projektowe. Wykonując badanie, studenci przekonują się, w jaki sposób użytkownicy rozumieją poszczególne nazwy z listy wyznaczonej przez projektanta i jak je organizują. Efekty badania decydują o kształcie struktury interfejsu, która wpływa na łatwość poruszania się w nim i odnajdywania określonych informacji czy funkcji.
Więcej informacji o realizacjach znajduje się w przykładowych artykułach opublikowanych na blogu Zakładu:

  1. Znaczenie gestów ciała przy zmiennych układach rąk
    autorka: Agata Szewczyk
  2. Wpływ odległości na gest i jego znaczenie
    autorka: Marta Tuszkiewicz
  3. Wpływ elementów twarzy na odczytanie stanów emocjonalnych
    autorka: Julia Czingoń
  4. Emocje a produkt 
    publikacja po konferencyjna, VI edycja Seminarium „Interfejs Użytkownika – Kansei w praktyce”, Warszawa, 4 czerwca 2011 r.
    autorzy: prof. ASP dr hab. Wiesław Gdowicz, Joanna Jaroszyńska
  5. Skojarzenia i znaczenie
    autorka: Katarzyna Jachimczyk

interakcja

Badania dotyczące interakcji, interfejsów użytkownika, technik nawigacji prowadzone są w trzech wymiarach: architektura informacji, struktura interakcji, zachowania w przestrzeni rzeczywistej a zachowania w przestrzeni wirtualnej. W ramach partnerstwa Zakładu z Instytutem Informatyki Teoretycznej i Stosowanej PAN w Gliwicach prowadzony był projekt: „Interfejs użytkownika oparty na naturalnych dla ludzi gestach do eksploracji wirtualnych przestrzeni 3D”. Celem projektu było opracowanie prototypu intuicyjnego, naturalnego interfejsu użytkownika opartego na gestach. Projekt charakteryzował się interdyscyplinarnością dzięki połączeniu analizy informatycznej (zagadnienia przetwarzania i klasyfikacji sygnałów ruchowych) z analizą semantyczną gestów.

Zadaniem pracowników Zakładu było opracowanie metod służących do określania znaczeń gestów w komunikacji pomiędzy człowiekiem a komputerem ze szczególnym uwzględnieniem interakcji dwustronnej. Podstawą opracowania metod określania znaczeń gestów była koncepcja pola semantycznego gestu – rozumianego jako zbiór znaczeń przypisywanych danemu gestowi. W oparciu o topologię gestu według Davida McNeilla profesora Uniwersytetu w Chicago („Hand and mind. What Gestures Reveal about Though”), który uważa, że gesty są integralną częścią języka w równym stopniu jak słowa, frazy i zdania i należą do jednego systemu oraz jego pogląd, że gesty, podobnie jak pojęcia, mogą obrazować procesy myślowe człowieka, prowadzone były dalsze badania.

Więcej informacji:
Gest naturalny a liniowa percepcja gestu
autorzy: prof. ASP dr hab. Wiesław Gdowicz, Marta Więckowska, publikacja pokonferencyjna, VI edycja Seminarium „Interfejs Użytkownika – Kansei w praktyce”, Warszawa, 4 czerwca 2011 r.
Blog poświęcony projektowi

Studenci, podczas zajęć, zapoznają się z metodami prowadzenia badań użyteczności oraz projektowania interaktywnych aplikacji. W trakcie zajęć przedstawiane są zagadnienia z dziedzin, takich jak: Interaction Design, User experience, User Centered Design. W dziedzinach tych szczególną uwagę zwraca się na użytkownika i przebieg interakcji w celu zmniejszenia trudności, jakie mogą pojawiać się w trakcie użytkowania interfejsu, czyli na styku użytkownik – system operacyjny.

Prowadzone przez studentów badania użyteczności polegają na obserwacji użytkownika podczas wykonywania czynności w wybranym interfejsie, serwisie internetowym. Obserwacja jest tak przygotowana, aby zarejestrować wszystkie zachowania użytkownika, łącznie ze sposobem poruszania się w interfejsie, jego komentarzami, reakcjami. Wykorzystywane są do tego celu takie narzędzia, jak: rejestracja obrazu interfejsu, ankiety, wywiady. Zadania wykonywane przez użytkownika są dobierane w taki sposób, aby sprawdzić istotne funkcjonalności interfejsu.

Pierwszym ćwiczeniem realizowanym przez studentów 2 roku wzornictwa jest analiza i badania wybranych portalów internetowych. Zebrane podczas tego zadania doświadczenia związane z analizą architektury informacji, budowy portali, ich wizualnej postaci, zastosowanych funkcji zostają wykorzystane w kolejnym semestrze podczas projektowania interfejsu dla wybranego urządzenia. W zakresie pracy studentów jest określenie funkcji interfejsu, jego architektury informacji, wizualnej postaci oraz sposobów interakcji. Poszczególne elementy projektu są poddawane badaniom użyteczności, ocenie użytkowników. Dzięki temu na każdym etapie procesu projektowego studenci mogą weryfikować swoje pomysły i na bieżąco wprowadzać korekty – zarówno na etapie szkicowania koncepcji, pomysłów (paper prototyping), określania struktury pojęć budujących architekturę informacji (card sorting), jak projektowania działania interfejsu.

Więcej informacji znajduje się w poniższych artykułach opublikowanych na blogu oraz profilu Zakładu na portalu ISSUU:

  1. Porównanie funkcjonowania dwóch portali internetowych / 2 rok / wzornictwo
    opis tematu ćwiczenia
  2. Porównanie funkcjonowania dwóch portali internetowych 
    autorki: Sandra Piechaczek, Karolina Wilk
  3. Porównanie funkcjonowania dwóch portali internetowych
    autorzy: Paweł Mularczyk, Łukasz Gorol
  4. Projekt badania interfesju
    autorka: Karolina Wilk
  5. Projekt badania interfejsu
    autor: Marek Kasperek
  6. Analiza wyników badań użyteczności
    relacja z zajęć
  7. W jaki sposób oceniać i dokonywać pomiaru użyteczności?
    wykład
  8. Przybornik projektanta użyteczności
    wykład
  9. Planowanie badania interakcji
    wykład
  10. Z pkt A do pkt B – wykorzystanie wizualnych kodów w analizie
    przykłady prac studenckich

Badania interakcji ograniczone do aspektów użyteczności projektu stanowią pewien wycinek jego weryfikacji. Dlatego w kolejnych badaniach planowane jest poszerzenie analiz zachowań użytkowników, uwzględniając również kontekst, wrażenia i emocje. W tym obszarze interesuje nas, jak zaprojektować produkt nie tylko funkcjonalny, ale również pozwalający uzyskać pozytywne doświadczenia użytkownika.

 

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s